مراقبت از کودکان مبتلا به دیابت

دیابت بیماری مزمنی است که به توانایی بدن برای استفاده از مواد غذایی بطور واقعی آسیب می رساند هورمون انسولین که در پانکراس ( لوزالمعده) تولید می شود به بدن کمک می کند که غذا را به انرژی تبدیل کند. در کودکان مبتلا به دیابت نوع (1) پانکراس ( لوزالمعده) انسولین تولید نمی کند. بدون وجود انسولین ، غلظت گلوکز که منبع اصلی انرژی بدن می باشد در خون افزایش می یابد.

در کودکان مبتلا به دیابت نوع (1) با تزریق انسولین بطور روزانه به بدن کمک می شود تا از غذا بطور صحیح استفاده کند. دو نوع مشکل عمده در کودکان مبتلا به دیابت دیده می شود.

1) Hyperglycemia  یا بالارفتن قند خون زمانی اتفاق می افتد که سطح گلوکز خون بسیار بالا باشد که این به دلیل کم بودن مقدار انسولین تزریق شده یا به علت خوردن بیش از حد مواد خوراکی است . در صورت ادامه این حالت می تواند منجر به keto acidosis     گردد که یک وضعیت خطرناک محسوب می شود.

2)Hyperglycemiaیا افت قند خون زمانی اتفاق می افتد که مقدار انسولین تزریق شده خیلی زیاد یا میزان غذای دریافتی ( خورده شده ) بسیار کم باشد این مشکل در نزد کودکان مبتلا به دیابت ، عمومی تر است که معمولا افت قند خون با دادن یک ماده شیرین به کودک بهبود می یابد.

هدفهای کنترل دیابت در کودکان

-         حفظ رشد و تکامل طبیعی کودک

-         ثابت نگه داشتن میزان قند خون کودک در محدوده هدف

-         ایجاد احساس سلامتی در کودک مبتلا به دیابت

برای تثبیت مقدار قند خون در محدوده نرمال بایستی به بالانس میزان انسولین، غذا و ورزش اهمیت داد. بیاد داشته باشید که انسولین و ورزش قند خون را پایین می آورند و غذا قند خون را بالا می برد.

یک برنامه خوب برای کنترل دیابت شامل:

-خوردن متناسب ، پیوسته ، براساس برنامه غذایی

-اندازه گیری قند خون بطور منظم

-تنظیم مقدار انسولین بطوریکه غلظت قند خون در محدوده تعیین شده باشد همچنین فرد قادر به فعالیت های عادی روزانه خود باشد.

-ورزش کردن به طور منظم

برای کودکان مبتلا به دیابت بهترین کار دادن وعده های غذایی روزانه در ساعات خاص در هر روز بطور منظم است آنها غالباً احتیاج به خوردن عصرانه دارند و گاهی اوقات در میانه روز حدود ساعت 10 نیاز به خوردن یک وعده کوچک میان غذایی دارند وعده های اضافی دیگری هم ممکن است قبل یا هنگام یا بعد از ورزش نیاز داشته باشند.

والدین کودک مبتلا به دیابت می خواهند بدانند چه فعالیت های ویژه ای می تواند برنامه عادی غذایی کودکشان را تغییر دهد تغییر برنامه می تواند با تنظیم برنامه غذایی یا دوز انسولین دریافتی در ارتباط باشد .

برای ایجاد حس سلامت در کودک مبتلا به دیابت احتیاج به یک طرح و همکاری بین والدین کودک مبتلا به دیابت با پزشک معالج و گروه درمانی می باشد طرح نوشته شده شامل موارد زیر است:

1-     چه موقع بایستی تست قند خون انجام داد و چه موقع باید انسولین تزریق گردد .

2-     زمان وعده های غذایی عادی کودک و دفعات خوردن غذاهای میان وعده ای .

3-     بهترین نوع میان وعده و غذاهای مهمانی برای کودکان مبتلا به دیابت چه غذاهایی می تواند باشد .

4-     چه موقع و چگونه باید والدین کودک مبتلا به دیابت را در مورد مشکلات کودکشان آگاه کرد .

با کودکان مبتلا به دیابت مثل سایرین رفتار کنید آنها می توانند در تمام فعالیت های گروهی شرکت کنند . نباید این واقعیت را که او مبتلا به دیابت است پنهان کرد . کودکان مبتلا به دیابت احتیاجات یکسانی در مورد راهنمایی ، حمایت و درک کردن مشابه کودکان سالم دارند .

 منبع : information for teachers and child care providers   که توسط انجمن دیابت آمریکا ADAدر ژانویه 2009 به چاپ رسیده است .

به موارد زیر توجه کنید :

-دیابت مسری نیست .

-چه موقع کودک احتیاج به میان وعده غذایی بیشتری دارد چه موقع باید تست قندخون گرفت چه موقع باید انسولین تزریق نمود .( مشورت با پزشک معالج می تواند راهنمای موثری برای موارد ذکر شده باشد ) .

-نسبت به علائم افت قندخون بسیار آگاه و حساس باشید .

-به رفتار کودک قبل از وعده غذایی یا میان وعده ها توجه کنید .

-مطمئن شوید که غذا براساس برنامه خورده شود .

-برای فعالیت ورزشی فیزیکی قبل از وعده غذایی هنگامیکه کودک احتیاج به دریافت غذا دارد برنامه ریزی نکنید .

-همیشه یک قند یا شکلات در دسترس کودک باشد ( در مواقع افت قندخون استفاده شود ) .

-توجه داشته باشید میزان مهارت مراقبت شخصی در کودکان مبتلا به دیابت متناسب با میزان رشد و بلوغ آنها است .